تبلیغات
Hadith --> 4persian - زراعت چوب
4persian
جمعه 24 مهر 1388 :: نویسنده : galile9

*زراعت چوب بهترین عامل برای كاهش فشار بر جنگل‌هاست

 

با توجه به اینكه از نظر داشتن جنگل در زمره فقیرترین كشورهای جهان هستیم و تنها هفت درصد از سطح كشور را جنگل پوشانده است، مساحت كم جنگل‌ها پاسخگوی نیازهای چوبی كشور نخواهد بود. زراعت چوب با گونه‌های سریع‌الرشد خارج از توده‌های طبیعی می‌تواند فشار بر منابع طبیعی را كاهش دهد و همچنین می‌توان با در اختیار قرار دادن مواد اولیه مرغوب و گونه‌های اصلاح شده و حمایت از زارعان به توسعه زراعت چوب كمك كرد.

 

 سایت پیام سبزبه نقل از خبرنگار كشاورزی خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)، متخصصان جنگل و منابع طبیعی معتقدند كه زراعت چوب در سطح كلان انجام نشده و هنوز جایگاه مناسبی در كشور ندارد. اقدامات پراكنده‌ای كه در بخش‌های مختلف كشور انجام شده به معنای زراعت چوب نیست، بلكه به منظور جنگل‌كاری، حفاظت از خاك و جلوگیری از افزایش شن‌های روان صورت گرفته است و بهره‌برداری از این درختان با شرایط ویژه و در سطح محدود صورت می‌گیرد و تامین كننده نیاز كارخانه‌ها و مردم نیست.

 

*زراعت چوب بهترین عامل برای كاهش فشار بر جنگل‌هاست

 

در این زمینه دكتر سیدضیاءالدین حسینی - عضو هیات علمی دانشگاه كشاورزی و منابع طبیعی گرگان اظهار كرد: زراعت چوب بهترین عامل برای كاهش فشار بر جنگل‌ها، تامین نیازهای كارخانجات، احیاء شدن رونق اقتصادی و همچنین ایجاد اشتغال خواهد بود كه اولین گام در توسعه این طرح شناسایی و بررسی مناطق مناسب توسط پژوهشگران و متخصصان و معرفی آن به صندوق حمایت از پژوهشگران كشور برای دریافت بودجه مورد نیاز است.

 

وی عمده‌ترین مشكل صنایع چوبی كوچك را نداشتن ماده اولیه و همچنین پایین بودن دانش فنی سازندگان عنوان كرد و افزود: در حال حاضر صنایع كوچك شرق كشور به دلیل نداشتن ماده اولیه قدرت فعالیت ندارند، در صورتیكه اداره صنایع كه صادركننده مجوز به این مراكز تولیدی است باید با حمایت و نظارت در تولید آنها مانع از بین رفتن این كارگاه‌ها و خرید چوب قاچاق شود.

 

*سازماندهی اداره كل منابع طبیعی بهترین راه جلوگیری از قاچاق چوب است

 

این متخصص فناوری چوب در ادامه گفت‌وگو با ایسنا تصریح كرد: بازنگری و سازماندهی اداره كل منابع طبیعی به عنوان حافظ و حامی حیات منابع، بهترین راه برای جلوگیری از قاچاق چوب است.

 

با توجه به اینكه در حال حاضر بیشترین میزان چوب مصرفی كشور از طریق واردات از روسیه تامین می‌شود و برای واردات آن نیز مشكلات قرنطینه‌ای وجود دارد (باید به صورت بدون پوست وارد شود كه فاقد صرفه اقتصادی برای تولیدكنندگان است) توسعه زراعت چوب و حمایت از آن می‌تواند جایگزین واردات برای تامین مواد اولیه مورد نیاز صنایع سلولزی شود. همچنین از هر هكتار جنگل پنج تا 10 متر مكعب چوب برداشته می‌شود در حالیكه برداشت از هر هكتار صنوبركاری 20 تا 30 متر مكعب است.

 

 

*طرح زراعت چوب ادامه خواهد یافت اگر ...

 

همچنین دكتر داوود آزادفر- متخصص منابع طبیعی و جنگل معتقد است: طرح زراعت چوب تنها با تشویق و حمایت از زارعان ادامه خواهد یافت، در صورتیكه هیچگونه كنترل و نظارتی برای كشت نوع گونه و مواد اولیه‌ای كه در اختیار زارعان قرار می‌گیرد، وجود ندارد.

 

وی اظهار كرد: ادامه این روند پس از مدتی كوتاه باعث منفی شدن ذهنیت زارعان و افت این طرح می‌شود و اگر تجربه خوبی برای زارعان نباشد، این سیاست ادامه‌دار نخواهد بود و فرهنگ‌سازی برای اجرای دوباره آن بسیار دشوار می‌شود.

 

با توجه به اینكه هزینه كاشت هر هكتار صنوبر در سال اول 600 تا 700 هزار تومان و در سال دوم بالغ بر 300 هزار تومان است و زراعت چوب تا چند سال درآمدی ندارد، باید تسهیلات خوبی در اختیار زارعان قرار گیرد كه این طرح گسترش یابد و كشاورزان به كشت صنوبر و دیگر گونه‌های سریع‌الرشد ترغیب شوند.

 

براین اساس می‌توان گفت كه زراعت چوب در همه نقاط كشور با گونه‌های مختلف فعال شده است به طوری كه در برخی استان‌های كشور مثل ارومیه، اردبیل، گیلان، مازندران، مركزی گونه صنوبر كشت می‌شود و در استان‌های گرمسیری همچون فارس، بوشهر، هرمزگان، اصفهان و سمنان از گونه‌های سریع‌الرشد گز واكالیپتوس كه مقاوم به شوری خاك و گرما هستند استفاده می‌شود اما این زراعت‌ها درحد وسیعی نیست. تنها استان‌هایی كه در حد وسیع اقدام به زراعت چوب كرده‌اند استان زنجان، گلستان، اردبیل و آذربایجان غربی بوده‌اند.

 

در این زمینه قدرت سعادتی - مدیركل منابع طبیعی استان زنجان در گفت‌وگو با ایسنا سطح زیركشت این استان را هزار و 58 هكتار و میزان اعتبارات در سال گذشته را 109 میلیون تومان و تسهیلات ارائه شده را 130 میلیون تومان عنوان كرد و افزود: چوب مورد نیاز استان از بخش صنوبركاری‌ و زراعت چوب تامین می‌شود.

 

وی خاطرنشان كرد: سال گذشته جنگل‌كاری در این استان صورت نگرفته است.

 

همچنین دكتر پیمان یوسفی‌آذر - مدیركل دفتر امور منابع جنگلی - سطح زیركشت طرح زراعت چوب در كل كشور را حدود 155 هزار هكتار عنوان كرد كه حدود 95 هزار هكتار در خارج از چهار استان شمالی كشور و 55 هزار هكتار نیز در استان‌های مازندران، گیلان، گلستان و نوشهر كشت شده است.

 

*مشكلات اداری در پرداخت وام به زارعان توسط بانك كشاورزی و محدودیت آب از موانع پیش‌ روی ماست

 

وی تصریح كرد: به علت انجام نشدن آماربرداری دقیق و همچنین كشت چوب در حاشیه مزارع به عنوان بادشكن آمار رسمی و دقیقی در دست نیست و آمارهای اعلام شده تقریبی است.

 

یوسفی‌آذر تسهیلات در نظر گرفته شده برای زارعان را بسیار پرجاذبه دانست و افزود: برای هر هكتار سطح زیركشت چوب یك میلیون تومان وام با درصد بهره بسیار كم و با بخشودگی كارمزد در نظر گرفته شده است. همچنین سالانه حدود 500 میلیون تومان پول بلاعوض بین تولیدكنندگان نهال توزیع می‌شود.

 

وی بزرگترین مشكل توسعه طرح زراعت چوب را مشكلات اداری در پرداخت وام به زارعان توسط بانك كشاورزی عنوان كرد و محدودیت آب را از دیگر موانع توسعه این طرح دانست.

 

مدیركل دفتر امور منابع جنگلی در نظر گرفتن مكانیزم‌های تشویقی برای زارعان، كاهش مشكلات بانكی، اختصاص تسهیلات بلاعوض و دادن نهال از طرف سازمان جنگل‌ها و منابع طبیعی به زارعان را از راهكارهای تشویقی و سیاست‌های موجود سازمان جنگل‌ها برای توسعه زراعت چوب مطرح كرد.

 

500 هزار هكتار پتانسیل در كل كشور برای زراعت چوب برآورد شده كه استان‌های شمالی زاگرسی كشور بهترین منطقه مستعد كشت است و می‌توان با حمایت‌ها و ترغیب زارعان این طرح را وسعت بخشید و امكانات بالقوه موجود را بالفعل كرد.

 

استان آذربایجان غربی یكی از قطب‌های زراعت چوب است كه در این زمینه عبدالعلی فیضی مدیركل منابع طبیعی این استان با بیان اینكه یك سوم چوب سرپایی صنوبر كشور در این استان قرار دارد،تصریح كرد: بیش از 30 درصد چوب تولید شده مورد استفاده خود استان و حدود 70 درصد به استانهای دیگر برای صنایع كاغذسازی، كبریت سازی و .... صادر می‌شود.

 

وی افزود: سال گذشته 470 هكتار از سطح زیركشت صنوبر با اعتبارات استانی و 140 هكتار با اعتبارات ملی تامین شده كه هزار و 629 میلیون ریال تسهیلات بانكی برای 112 هكتار به زارعان چوب اختصاص یافت و زمان بازپرداخت آن هشت ساله در نظر گرفته شده كه متناسب با زمان بهره‌برداری است.

 

فیضی ادامه داد: 18/5 میلیون تومان از اعتبارات برای نظارت و فرهنگ سازی و آموزش اختصاص یافته و اعتبارات طرح نهال كاری از محل اعتبارات استانی تامین شده است.

 

مدیركل منابع طبیعی استان آذربایجان غربی با اشاره به كمبود اعتبارات برای زراعت چوب در سال 84 تصریح كرد: سطح زیركشت زراعت چوب درسال 84 با مشاركت مردمی 360 هكتار بود كه سال گذشته به علت افزایش اعتبارات و تسهیلات بانكی این میزان 80 درصد افزایش یافت.

 

*قاچاق چوب یكی از عوامل تاثیرگذار در تخریب جنگل‌ها است

 

قاچاق چوب را می‌توان یكی از عوامل تاثیرگذار در بازار و تخریب جنگل‌ها دانست به طوری‌كه طی سال‌های اخیر قاچاق از جنگل‌های كشور به خصوص جنگل‌های شمال صورت می‌گرفت كه ظرف سال‌های اخیر به طور متوسط 21 جنگلبان مورد ضرب و شتم قرار گرفته و برخی نیز شهید شدند. البته امروز طبق آمارهای اعلام شده میزان قاچاق نسبت به سال‌های اخیر بسیار كاهش یافته و منابع طبیعی اكثر استان‌ها از جمله نوشهر، آذربایجان غربی، زنجان و مازندران مدعی هستند كه روند قاچاق چوب به صفر رسیده است.

 

*بیش از 10 باند بزرگ قاچاق چوب شناسایی و با آنها برخورد قضایی شده است

 

در این زمینه سرهنگ تقی ایروانی - فرمانده یگان حفاظت سازمان جنگل‌ها، مراتع و آبخیزداری كشور میزان قاچاق چوب در نیمه دوم سال گذشته نسبت به سال 84 با 50 درصد كاهش عنوان و اظهار كرد: بیش از 10 باند بزرگ شناسایی و با آنها برخورد قضایی شده است.

 

وی تصریح كرد: امسال در حال شناسایی باندهای قاچاق چوب در هر استان هستیم و دستگاه قضایی نیز پشتیبان این موضوع است.

 

فرمانده یگان حفاظت از جنلگ‌ها با اشاره به كمبود نیرو و امكانات لازم در این بخش گفت: در حال حاضر یگان حفاظت 2500 نیرو دارد كه حداقل به 5600 نیرو نیاز است كه به سازمان مدیریت و ستاد كل نیروهای مسلح و دستگاه‌های مرتبط اعلام شده است.

 

سرهنگ ایروانی بیشترین میزان قاچاق كشف شده در سال گذشته را در استان گیلان دانست.

 

با توجه به اینكه رویش و تولید طبیعی كنونی جنگل‌های خزری دو متر مكعب در هكتار در سال است، با احتساب نزدیك به دو میلیون هكتار وسعت جنگل‌های شمال سرجمع رویش و تولید چوب سالانه حدود چهار میلیون متر مكعب خواهد بود و در صورت حذف شدن عوامل تخریب و اجرای جنگل‌كاری علمی، جنگل‌های پر از تولید از این پتانسیل برخوردارند كه سالانه میزان شش تا هشت میلیون متر مكعب در هكتار چوب تولید می‌كنند.

 

*میزان برداشت چوب توسط جنگل‌نشینان دو برابر ظرفیت رویش و تولید طبیعی جنگل‌هاست

 

اگرچه بهبود زمینه رویش و تولید بیشتر چوب در جنگل باعث تغذیه مناسبتر خطوط صنایع چوب و كاغذ و واحدهای اقتصادی پایین دستی و اشتغال بسیار گسترده‌ای در مجموعه مصارف سلولزی جامعه می‌شود، ولی آثار متنوع و گسترده دیگری از زمینه‌های اشتغال غیرسلولزی جنگل عاید كشور خواهد شد. عواید حاصل از این منبع تجدید شونده ارزان و كم هزینه با كمترین سرمایه‌گذاری فقط با حفاظت و مدیریت علمی با درآمدهای نفت قابل رقابت و حتی جایگزین خواهد شد. در صورتیكه در یك برآورد عمومی میزان برداشت چوب توسط جنگل نشینان و روستاییان نزدیك به دو برابر ظرفیت رویش و تولید طبیعی جنگل‌هاست، همچنین براثر افزایش و تمركز جمعیت، بهره‌برداری چند شكلی و بدون جبران از طبیعت ظرف نیم قرن اخیر نیمی از جنگل‌های باقیمانده امروزی به وضعیت مخروبه تبدیل شده‌اند و سالانه 14 هزار هكتار از پوشش عرصه‌های جنگلی محو شده است و تغییر كاربری یافته است.

 

بهره‌برداری بی‌رویه از گیاهان دارویی در جنلگ‌ها و مراتع، اجیر شدن جوانان بیكار توسط قاچاقچیان چوب و معدن‌كاران و در مجموع رفتار نسل حاضر با منابع طبیعی موجب می‌شود تا سرمایه‌های ملی، فرصت‌های تولید و نعمت‌های خدادی نیز از بین بروند. با توجه به اینكه جنگل‌های شمال ایران بازمانده دوران سوم زمین شناسی است باید برای حفاظت آن نیز تلاش كرد كه یكی از راه‌های حفاظت و كاهش بهره‌بردای توسعه زراعت چوب است.

 

به نظر می‌رسد فرهنگ‌سازی، آموزش و ترویج موثرترین راه برای آگاهی مردم در حفظ منابع طبیعی و جلوگیری از قاچاق باشد. همچنین با توجه به اینكه در شیوه بهره‌برداری سنتی متاسفانه بالای 40 درصد ضایعات وجود دارد. در این زمینه می‌توان با احداث مسیرهای چوب كشی در طرح‌های جنگل داری به كاهش ضایعات و خسارات به عرصه‌های جنگلی و هزینه‌های تولید كمك كرد. همچنین با برگزاری كلاس‌های آموزشی رایگان برای بالا بردن دانش فنی تولیدكنندگان می‌توان از هدر رفتن چوب كه نهایتا باعث افزایش قیمت كالاهای چوبی می‌شود جلوگیری كرد. واگذاری‌های زمین‌ به كشاورزان و ارائه تسهیلات بانكی لازم یكی دیگر از بهترین راه‌ها برای توسعه طرح زراعت چوب و حفظ محیط زیست است.

 

جای سوال است كه چه نسبتی از بودجه كشور برای این امر صرف می‌شود و در مقایسه با كشورهای هم اقلیم و حتی هم فرهنگ با ایران چه اقداماتی برای افزایش سطح جنگل صورت گرفته است؟ متاسفانه با شرایط موجود می‌توان گفت انتظار افزایش سطح جنگل را نداریم و تنها خواهان حفظ همین ثروت ناچیز هستیم!

 





نوع مطلب :
برچسب ها :


درباره وبلاگ


مدیر وبلاگ : kamyab
جستجو

آمار وبلاگ
کل بازدید :
بازدید امروز :
بازدید دیروز :
بازدید این ماه :
بازدید ماه قبل :
تعداد نویسندگان :
تعداد کل پست ها :
آخرین بازدید :
آخرین بروز رسانی :